ක්ෂණික කෝපය සසර පුරුද්දක්ද?…
ඔව්, ක්ෂණික කෝපය යනු බොහෝ විට පූර්ව සංසාරික පුරුද්දක්, එනම් දීර්ඝ සංසාරයේ නැවත නැවත පුරුදු කළ සංස්කාර සහ සිත යට තැන්පත් වී ඇති අනුශය ධර්ම වල ප්රතිඵලයකි. බුදුදහමට අනුව පුද්ගලයෙකුගේ ක්ෂණික හැසිරීම් පිටුපස ගොඩනැගී ඇති සංසාරික පදනමක් පවතී.
ක්ෂණික කෝපයට හේතුවන දහම් කරුණු
පටිඝානුශය (සංසාරිකව යටපත්ව ඇති කෝපය): සිතේ යටපත්ව පවතින කෙලෙස් අනුශය ලෙස හැඳින්වේ. අතීත ජාතිවලදී නිතර කෝප වී පුරුදු වූ අයෙකුගේ සිත තුළ ‘පටිඝානුශය’ (ගැටෙන සුලු බව) තදින් තැන්පත් වී ඇත. බාහිරින් අකමැති අරමුණක් ගැටුණු සැණින් එය ක්ෂණිකව දැල්වෙන්නේ මෙම හේතුවෙනි.
පූර්ව සංස්කාර සහ වාසනා ගුණය: අතීත භවයන්හි නැවත නැවත සිතූ සහ කළ දේ ‘සංස්කාර’ ලෙස සිතේ තැන්පත් වේ. රහතන් වහන්සේලාට පවා අතීත සංසාරික පුරුදු (වාසනා ගුණය) ක්ෂණිකව මතුවූ අවස්ථා ත්රිපිටකයේ සඳහන් වේ. උදාහරණයක් ලෙස පිළින්දවච්ඡ හිමියන් කෙලෙස් නසද්දීත්, අතීත ජාති 500 ක් බ්රාහ්මණයෙකුව ඉපදී තිබූ නිසා අන් අයට “වසලයා” කියා ඇමතීමේ සංසාරික පුරුද්ද ශේෂව පැවතුණි. නමුත් පෘථග්ජනයන් තුළ මෙම සංසාරික පුරුද්ද ක්රියාත්මක වන්නේ ද්වේෂ සහගත ක්ෂණික කෝපයක් ලෙසයි.
අයෝනිසෝ මනසිකාරය: අතීත පුරුද්ද මත පිහිටා, යම් සිදුවීමක් දෙස නුවණින් විමසා බලන්නේ නැතිව (අයෝනිසෝ මනසිකාරයෙන්) වහාම ගැටීමට යෑම නිසා ක්ෂණික කෝපය පාලනය කරගත නොහැකි වේ.
ක්ෂණික කෝපය පාලනය කරගන්නේ කෙසේද?
සංසාරික පුරුද්දක් යනු වෙනස් කළ නොහැකි දෛවයක් නොවේ. බුදුදහම පෙන්වා දෙන්නේ මනස පුහුණු කිරීමෙන් ඕනෑම අකුසල සංස්කාරයක් වෙනස් කළ හැකි බවයි.
සතිය (සිහිය) දියුණු කිරීම: කෝපය උපදින ක්ෂණික මොහොතේම සිතේ සහ කයේ හටගන්නා වෙනස (ලෙයින් රත්වීම, හෘද ස්පන්දනය) පිළිබඳ සිහියෙන් පසුවීම. කෝපය යනු “මම” නොව, ඇතිවී නැතිවෙන මානසික තත්ත්වයක් බව වටහා ගැනීම.
මෙත්තා භාවනාව: ද්වේෂයට ප්රතිවිරුද්ධ ඖෂධය මෛත්රියයි. සියලු සත්වයන් කෙරෙහි මෛත්රිය ප්රගුණ කිරීමෙන් සිතේ තැන්පත් පටිඝානුශය ක්රමයෙන් ක්ෂය වේ.
යෝනිසෝ මනසිකාරය: යම් අරමුණක් හමුවේ ක්ෂණිකව ප්රතික්රියා නොදක්වා, මොහොතක් නතර වී නුවණින් සිතා බලන්නට (තත්පර 5ක රීතිය වැනි ප්රායෝගික ක්රම භාවිතයෙන්) පුරුදු වීම.
ක්ෂණික කෝපය යනු අතීතයෙන් ගෙන ආ රටාවක් වුවද, වර්තමානයේ සිහිය සහ නුවණ මෙහෙයවීමෙන් එය මුළුමනින්ම වෙනස් කළ හැකිය.
තෙරුවන් සරණයි.🙏
සහෝදරත්වයෙන් එක්වෙමු!
©️ Buddhist Brotherhood
