ඉසුරුමත් තැනක නතර වෙන්න…

On Jan 13, 2026

“සෝවාන් වෙනවා” කියන එක අපිට හිතනකොට මැවෙන්නේ සුදු රෙදි ඇඳගෙන, පන්සලටම වෙලා ඉන්න වයසක උපාසක මහත්තයෙක්ගේ රූපයක් නේද? එහෙම සිතිවිල්ලක් තමා අපේ ඔලුවට එක පාරටම එන සෝවාන් වීම…

නැත්නම් ඒක මේ ආත්මයේ කරන්න බැරි, ඉතාම අමාරු “හිමාලයේ කරන භාවනාවක්” වගේ දෙයක් කියලා ඔයාලට හිතනවාද?

අපි අද මේ ගැන විවෘතව, විද්‍යාත්මකව සහ බුදු දහමේ ගැඹුරු කරුණු එක්ක කතා කරමු.

ඇත්තටම මොකක්ද මේ “සෝවාන්” වෙනවා කියන්නේ?

සෝවාන් (සෝතාපන්න) කියන වචනයේ සරල තේරුම “ප්‍රවාහයට ඇතුළු වූ තැනැත්තා” යන්නයි.
හිතන්න..
ඔබ දරුණු සැඩ පහරක් තියෙන ගඟකට වැටිලා ගසාගෙන යනවා කියලා. ඒ තමයි “සංසාරය”. ඒත් ඔබ කොහොම හරි උත්සාහ කරලා ගඟේ මැද තියෙන ස්ථාවර ඔරුවකට ගොඩ වෙනවා. දැන් ඔබ දන්නවා මේ ඔරුව කවදා හරි ගඟෙන් එතෙරට (නිවනට) යනවාමයි කියලා.

සෝවාන් වුණා කියන්නේ ඔබේ ජීවිතයේ එක් පැතිකඩක් ඉහල තත්වයකට ගේනවා වගේ එකක්… එතෙක් කල් ඔබ ලෝකය දැක්ක වැරදි විදිය ( පද්ධතීන්ගේ දෝශ) නිවැරදි වීමක් එතනදී සිද්ධ වෙනවා.

ඒක දකින්න අමාරුද?

බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළේ සෝවාන් වීම කියන්නේ “පොළොවේ තියෙන පස් අහුරකට වඩා, මුළු මහත් පෘථිවියේම තියෙන පස් ප්‍රමාණය තරම් විශාල දුකක් නිම කිරීමක්” කියලා. (සංයුක්ත නිකාය – නඛසිඛා සූත්‍රය).

මේක අමාරු වෙන්නේ අපේ පවතින “පුරුදු” නිසා මිසක්, ඒක කරන්න බැරි දෙයක් නිසා නෙවෙයි.

නූතන විද්‍යාවට අනුව අපේ මොළයේ තියෙන “Neural Pathways” (සිතන රටාවන්) වෙනස් කරන්න ටිකක් මහන්සි වෙන්න වෙනවා. ඒත් වර්තමාන ලෝකයේ කාර්යබහුල ඔබට වුණත් මේක කරන්න පුළුවන්.

කරන්න ඕනේ දේ හරියටම කරන්න මෙන්න මේ විදිහට …

සෝවාන් වෙන්න නම් ඔබ කරුණු 4ක් සම්පූර්ණ කරන්න ඕනේ.

මේවාට කියන්නේ “සෝතාපන්න අංග” කියලා:

🪷කල්‍යාණ මිත්‍ර සේවනය..

ඔබට නිවැරදි මඟ පෙන්වන, දහම දන්නා උතුමෙකු ඇසුරු කිරීම.

🪷 සද්ධර්ම ශ්‍රවණය

“මම කවුද? සිත කියන්නේ මොකක්ද? රූපය කියන්නේ මොකක්ද?” කියන දේ ගැඹුරින් අහන්න.

🪷යෝනිසෝ මනසිකාරය

මේක තමයි වැදගත්ම දේ. අහන දේ තර්කානුකූලව තමන් තුළින්ම විමසන්න.
හිතන්න, ඔබේ ශරීරයේ සෛල තත්පරයකට මිලියන ගණනින් මැරෙනවා. ඉතින් “මම” කියලා ස්ථාවර කෙනෙක් ඉන්නවාද?

🪷ධම්මානුධම්ම පටිපදාව

උගත් දේ ප්‍රායෝගිකව ජීවිතයට ගලපා ගැනීම (විදර්ශනා භාවනාව).
අභිධර්මයේ පෙන්වන “සංයෝජන” බිඳීම

සෝවාන් වෙනවා කියන්නේ සිතේ තියෙන විලංගු 3ක් ගලවා දැමීමයි:

🙏 සක්කාය දිට්ඨිය

“මේ මගේ ශරීරය, මේ මගේ ආත්මය” කියන දැඩි මුළාව බිඳ වැටීම. මේක හරියට මිරිඟුවක් දැකලා ඒක වතුර නෙවෙයි කියලා තේරුම් ගන්නවා වගෙයි.

🙏විචිකිච්ඡාව

සැබෑ මඟ ගැන තියෙන සැකය නැති වීම.

🙏සීලබ්බත පරාමාස

පුද පූජා හෝ බාහිර වත්පිළිවෙත් වලින් විතරක් සහනය ලැබෙයි කියන මිථ්‍යාවෙන් නිදහස් වීම.

සෝවාන් වුණා කියලා දැනගන්නේ කොහොමද?

ඔබට කවුරුහරි “සර්ටිෆිකේට්” එකක් දෙන්නේ නැහැ. ඒත් ඔබේ සිත තුළ පුදුමාකාර වෙනසක් සිද්ධ වෙනවා:

💪 නොසැලෙන විශ්වාසය

බුදු දහම යනු විශ්ව සත්‍යය බව ඔබට සූර්යයා පායනවා වගේ පැහැදිලි වෙනවා.

💪අපාය බය නැති වීම

ඔබ දන්නවා ඔබ අතින් සතර අපායට වැටෙන තරමේ දරුණු අකුසලයක් (ප්‍රාණඝාතය වැනි) කිසිම දිනක හිතාමතා සිදු නොවන බව.

💪 සීලය ස්වභාවික වීම

ඔබ බලෙන් සිල් රකින්නේ නැහැ. සීලය ඔබේ ජීවිතයේ කොටසක් වෙනවා. (ආර්යකාන්ත සීලය).

💪ආත්ම දෘෂ්ටිය පළුදු වීම

ඕනෑම ප්‍රශ්නයකදී “මම” කියලා කෙනෙක් නෑ, මේක හේතු-ඵල දහමක් විතරයි කියන සිහිය (Mindfulness) ක්ෂණිකව මතු වෙනවා.

“සබ්බේ සංඛාරා අනිච්චාති – යදා පඤ්ඤාය පස්සති”
(සියලු සංස්කාරයන් අනිත්‍ය බව ප්‍රඥාවෙන් දකින විට…) — ධම්මපදය

🤷‍♂️ඇයි ඔබ මේ ආත්මයේම ඒක කරන්න ඕනේ? 🤷‍♂️

වර්තමාන ලෝකය හරිම අස්ථිරයි. භූමිකම්පා, වසංගත, යුද්ධ… ඕනෑම මොහොතක අපිට මේ ජීවිතය අහිමි වෙන්න පුළුවන්.
ඔබ සෝවාන් නොවී මියගියොත්, ඊළඟට උපදින්නේ කොහේද කියලා කිසිම සහතිකයක් නැහැ.

සෝවාන් වීම කියන්නේ “Life Insurance” එකකට වඩා වැඩි දෙයක්.

ඒක ඔබේ සසර ගමනට ලැබෙන සදාකාලික “Visa” එකක් වගේ…..

ඉතින්, තවදුරටත් මේක “පස්සට” දාන්න එපා. අදම දහම ගැන කියවන්න, අහන්න, විමසන්න පටන් ගන්න.

🪷සෝවාන් වීමේ ගමනේ පළමු සහ වැදගත්ම බාධකය වන “සක්කාය දිට්ඨිය” (මම යන දැඩි විශ්වාසය) බිඳ දමන ආකාරය ගැන ඉතාම ප්‍රායෝගික, විද්‍යාත්මක සහ සරල විදර්ශනා භාවනා ක්‍රමයක් මෙන්න මේ විදිහට වඩන්න…

මෙය ඔබ කාර්යබහුල ලෝකයේ ජීවත් වන අතරතුර වුවත් ඕනෑම මොහොතක පුහුණු කළ හැකියි.

“මම” කියන මායාවෙන් මිදෙන්නේ කොහොමද? (සක්කාය දිට්ඨි විග්‍රහය)

බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළේ අපි “මම” කියා ගන්නා මේ වස්තුව කොටස් පහක එකතුවක් (පංච උපාදානස්කන්ධය) මිසක්, එහි ස්ථාවර “කෙනෙක්” නැති බවයි.
මෙය වර්තමාන ලෝකයට ගැලපෙන විදියට මෙහෙම බලන්න:

පියවර 1
———-

ශරීරය “Biological Machine” එකක් ලෙස දකින්න

ඔබේ අත දෙස බලන්න. ඔබ හිතනවා “මේ මගේ අත” කියලා. ඒත් ඇත්තටම එතන තියෙන්නේ මොනවාද? ඇට, මස්, ලේ, නහර සහ සෛල. මේ සෛල තත්පරයෙන් තත්පරය මිය යනවා, අලුත් සෛල උපදිනවා.

🧘භාවනාව🧘

“මේ ශරීරය මම කියන කෙනාගේ පාලනයට යටත්ද?” ශරීරය වයසට යන එක, ලෙඩ වෙන එක අපිට නතර කරන්න බැහැ. එහෙනම් මේක අපේ නෙවෙයි, ස්වභාවධර්මයේ (මහා භූත රූපවල) ක්‍රියාවලියක් විතරයි.

පියවර 2
———-

වේදනාව “Information” එකක් ලෙස දකින්න

ඔබට යම් තැනක වේදනාවක් දැනෙනවා යැයි සිතන්න. අපි කියන්නේ “මට රිදෙනවා” කියලා. ඒත් ඇත්තටම වෙන්නේ ස්නායු පද්ධතිය හරහා මොළයට ලැබෙන විද්‍යුත් පණිවිඩයක් (Impulse) විතරයි.

🧘 භාවනාව🧘

වේදනාව දැනෙන විට “මට රිදෙනවා” කියනවා වෙනුවට, “වේදනාවක් පවතිනවා” කියා දකින්න. ඔබ සහ වේදනාව දෙකක් කරගන්න. වේදනාව අමුත්තෙක් වගේ ඇවිත් යන හැටි බලන්න.

පියවර 3
———-

සිත “Projector” එකක් ලෙස දකින්න

ඔබට දැන් සිතුවිල්ලක් එනවා. “මට බඩගිනියි” හෝ “මට තරහයි”. අපි ඒ සිතුවිල්ල “මම” කරගන්නවා. ඒත් අභිධර්මයට අනුව සිතක් කියන්නේ තත්පරයකට කෝටි වාරයක් ඇති වී නැති වී යන ශක්තියක්.

🧘 භාවනාව🧘

සිතුවිල්ලක් එන විට ඒ දෙස බලා සිටින්න. එය ඇති වී නැති වී යනවා. ඔබ සිතුවිල්ල නෙවෙයි, ඔබ සිතුවිල්ල දෙස බලන “සිහිය” (Mindfulness) පමණයි.

බුදුන් වහන්සේ වජිරා මෙහෙණියට දේශනා කළේ, රෝද, අච්චුව, වියගහ වැනි කොටස් එකතු වූ විට “රථය” යන නම ලැබෙනවා සේ, රූප, වේදනා, සංඥා, සංඛාර, විඤ්ඤාණ එකතු වූ විට “සත්වයා” හෝ “මම” යන සම්මුතිය ඇති වන බවයි.

“යථා හි අංගසම්භාරා – හෝති සද්දෝ රථෝ ඉති”
(කොටස් එකතු වූ විට රථය යන නම ලැබෙන්නා සේ…) — සංයුක්ත නිකාය (වජිරා සූත්‍රය)

ඔබට කළ හැකි ප්‍රායෝගික අභ්‍යාසය 🧘

දවසට විනාඩි 10ක් නිහඬව වාඩි වෙන්න. ඔබෙන් මෙහෙම අහන්න:

🪷 “මේ මොහොතේ මම කියලා කෙනෙක් ඉන්නවාද? 🪷

නැත්නම් ක්‍රියාවලියක් විතරක් සිද්ධ වෙනවාද?”

🪷හුස්ම ගන්නා විට: “හුස්ම ගන්නා ‘මම’ කෙනෙක් නැහැ, පෙනහළු ක්‍රියා කරනවා විතරයි.”🪷

🪷 ඇසෙන විට: “අසන ‘මම’ කෙනෙක් නැහැ, ශබ්ද තරංග කනට ගැටෙනවා විතරයි.”🪷

මෙලෙස දිගින් දිගටම විමසන විට (යෝනිසෝ මනසිකාරය), ඔබේ සිතේ ඇති “මම” යන දැඩි බැම්ම පළුදු වෙන්න පටන් ගන්නවා. සක්කාය දිට්ඨිය බිඳී යන ඒ උතුම් මොහොතේ ඔබ සැබෑ “සෝවාන්” ඵලය කරා සමීප වෙනවා.

ඔබත් කැමතිද මේ සදාකාලික නිදහසේ මාවතට ඇතුළු වෙන්න?

එහෙනම්…..
🙏සෑම හුස්මකටම,
🙏පාද පොලවට ගැටෙන සෑම පියවරකටම,
🙏සෑම ඉරියව්වකටම…

🪷 සතිමත් වන්න🪷
දිනකට පැය 1/2ක් වත් ආනාපානසති භාවනාව වඩන්න….

තෙරුවන් සරණයි🙏