එදිනෙදා ජීවිතයට ධර්මය ඇසුරින් ප්රායෝගික පුහුණුවක්…
අප බොහෝ දෙනෙකු සිතන්නේ ධර්මයේ හැසිරීම හෝ පින් රැස්කිරීම යනු ලෞකික ජීවිතයෙන් බැහැරව, වෙන්කරගත් විශේෂිත වෙලාවක, ආමිස පූජාවල හෝ භාවනාවල නිරත වීම පමණක් කියාය. නමුත් ධර්ම විනය පෙන්වා දෙනවා එදිනෙදා ජීවිතයේ අප කරන සාමාන්ය, ලෞකික ක්රියාවන් පවා උතුම් පුණ්ය කර්මයන් සහ චිත්ත පාරිශුද්ධිය ළඟා කරදෙන මාර්ගයක් බවට පත් කරගත හැකි බව.
විසිවන සියවසේ ටිබෙට් බෞද්ධ සම්ප්රදායේ පහළ වූ අතිපූජනීය සහ ශ්රේෂ්ඨතම මහායාන ධර්මාචාර්යවරයෙකු වන ක්යබ්ජේ දිල්ගෝ කෙන්ට්සේ රින්පොචේ (Kyabje Dilgo Khyentse Rinpoche) හිමියන්, උන්වහන්සේගේ සුප්රකට “The Heart of Compassion” (කරුණාවේ හදවත) නම් කෘතිය හරහා අප දිනපතා සිදුකරන ආහාර ගැනීමේ ක්රියාව, මහා පින් රැස්කර දෙන සහ මහා කරුණාව වඩවන උතුම් ධර්ම පුහුණුවක් බවට පරිවර්තනය කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ඉතා ප්රායෝගික උපදෙසක් ලබා දෙනවා.
ආහාරය පූජාවක් සහ ආශිර්වාදයක් කරගැනීම
දිල්ගෝ කෙන්ට්සේ රින්පොචේ හිමියන් පෙන්වා දෙන්නේ අප ආහාර පාන අනුභව කිරීමට සැරසෙන සෑම විටම, පළමුව එම ආහාර පාන ඉතා පිරිසිදු, දිව්යමය අමෘතයක් ලෙස සිතින් මවාගත යුතු බවයි. ඉන්පසු, අප සතු උතුම්ම ගෞරවයෙන් යුතුව එය පළමුව තිසරණය (බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නය) උදෙසා පූජා කළ යුතුයි.
එලෙස පූජා කිරීමෙන් අනතුරුව, අප තුළ ඇති කරගත යුතු චින්තනය මනෝහරය. එනම්, බුදුරජාණන් වහන්සේලා ඇතුළු ත්රිවිධ රත්නය විසින් අප පූජා කළ එම ආහාරය නැවතත් මහා ප්රසාදයක් සහ ආශිර්වාදයක් ලෙස අප වෙතම හරවා දුන් බව සිතීමයි. එවිට අප ආහාර ගන්නේ හුදෙක් බඩගින්න නිවාගැනීමට හෝ තෘෂ්ණාව උදෙසා නොව, ත්රිවිධ රත්නයේ උතුම් ආශිර්වාදයක් (Blessing) අනුභව කරනවා යන පවිත්ර සිතුවිල්ලෙන්.
මෙම පුහුණුවේ මීළඟ සුවිශේෂී පියවර එළඹෙන්නේ ආහාර වේල අවසානයේදිය. එහිදී රින්පොචේ හිමියන් අපට උපදෙස් දෙන්නේ, අප මහා කරුණාවට අධිපති අවලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ (ටිබෙට් සම්ප්රදායට අනුව ‘චෙන්රෙසි’ – Chenrezi) ලෙස සිතින් මවාගන්නා ලෙසයි. අප ශරීරගත කළ ආහාරය උතුම් අමෘතයක් බවට පත්වී ඇති බවත්, අපගේ දෑත්වලින් සහ මුළු ශරීරයෙන්ම එම අමෘතය ගලා හැලෙන බවත් තදින් සිතා ගත යුතුයි.
එලෙස ගලායන අමෘතය, සංසාරයේ අතිශය දුක්ඛිත තැනක් වන ප්රේත ලෝකවල (Realm of Starving Spirits) අසීමිත කුසගින්නෙන් සහ පිපාසයෙන් පෙළෙන සියලු අසරණ සත්ත්වයන් වෙත ළඟා වී, ඔවුන්ගේ සියලු දුක් පීඩා ක්ෂණයකින් නිවාලන බව දැඩිව අධිෂ්ඨාන කළ යුතුයි. මේ හරහා, සරල ආහාර ගැනීමේ ක්රියාවක් තුළින් පවා සියලු සත්ත්වයින් කෙරෙහි අප්රමාණ මෙත් සිත සහ මහා කරුණාව ප්රායෝගිකව වැඩීමට අවස්ථාව සැලසෙනවා.
ධර්මය සහ දෛනික ජීවිතය ඒකාබද්ධ කරමු
මෙම උපදෙස තුළින් අපට ලැබෙන මහා ආදර්ශය කුමක්ද? රින්පොචේ හිමියන් අවධාරණය කරන්නේ:
“මේ අයුරින් ධර්මය ඔබේ සෑම ක්රියාවකටම සම්බන්ධ කර ගැනීමෙන්, ඔබේ එදිනෙදා ජීවිතයේ සෑම අංශයක්ම ඔබේ ධර්ම අවබෝධය පොහොසත් කරන ප්රතිපත්තියක් බවට පත් කරගත හැකිය.”
ධර්මයේ හැසිරීම යනු ජීවිතයෙන් පලායාම නොව, ජීවිතයේ සෑම මොහොතක්ම ධර්මයෙන් අලංකාර කිරීමයි. අප ඇවිදින විට, නිදාගන්නා විට, රැකියාව කරන විට හෝ ආහාර ගන්නා විට සිහිය (Mindfulness) සහ කරුණාව පෙරදැරි කරගන්නේ නම්, අපගේ මුළු ජීවිතයම නිවන් මඟ උදෙසා කෙරෙන උතුම් ප්රතිපත්ති පූජාවක් කරගත හැක්කේය.
සහෝදරත්වයෙන් එක්වෙමු…
©️බෞද්ධ සහෝදරත්වය
