2026 ජූලි 06

අද වැනි උත්කර්ෂවත් දිනයක සමස්ත ලෝකවාසී බෞද්ධ ජනතාවගේම අවධානය යොමුවන්නේ හිමාලයේ හිම පියසෙන් ඇරඹී මුළු මහත් මානව සංහතියම කරුණාවෙන් සහ ප්‍රඥාවෙන් ආලෝකවත් කළ ජීවමාන පහන් ටැඹක් දෙසටය. ඒ, සමස්ත ලෝකයාගේම ගෞරවවාදයට පාත්‍ර වූ ශුද්ධෝත්තම 14 වන දලයි ලාමා වහන්සේගේ 91 වන ජන්ම දිනය අදට (ජූලි 06) යෙදී තිබීම හේතුවෙනි.

මෙම සටහන හුදෙක් උපන් දින සුබපැතුමකට එහා ගිය, වෛරයෙන් හා ආත්මාර්ථකාමීත්වයෙන් පිරුණු නූතන ලෝකය කරුණාවෙන්, ඉවසීමෙන් සහ අවිහිංසාවෙන් පමණක් ජය ගත හැකි බව තම ප්‍රායෝගික ජීවිතයෙන්ම ඔප්පු කර පෙන්වූ ඒ උතුම් ආධ්‍යාත්මික නායකයාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් බෞද්ධ සහෝදරත්වයේ ප්‍රණාමයයි.

ඉතිහාසයේ කටුක ඉරණම සහ නොසැලුණු ආධ්‍යාත්මය

සියවස් ගණනාවක් පුරා ටිබෙටය යනු බෞද්ධ දර්ශනයේ ආලෝකයෙන් හැඩගැසුණු, ආධ්‍යාත්මික උරුමයෙන් පිරිපුන් පින්බිමකි. දලයි ලාමා පරම්පරාව එහි ආගමික මෙන්ම සමාජීය නායකත්වයේද උත්තරීතර සංකේතය විය. එහෙත් විසිවන සියවසේ මැද භාගයේ දී ටිබෙටයට එල්ල වූ දේශපාලනික කුණාටු හමුවේ, මින් පෙර විසූ කිසිදු දලයි ලාමාවරයෙකු මුහුණ නොදුන් කටුක ඉරණමකට මුහුණ දීමට 14 වන ශුද්ධෝත්තම දලයි ලාමා වහන්සේට සිදු විය.

1959 වසරේ දී, තරුණ වියේ පසු වූ උන්වහන්සේට තම ජනතාවගේ ආරක්ෂාව සහ සංස්කෘතික අනන්‍යතාව රැකගැනීම වෙනුවෙන් හිමාලය තරණය කර ඉන්දියාවට සරණාගත වීමට සිදු විය. උපන් බිමෙන් භෞතිකව ඈත් කරනු ලැබුවද, ටිබෙට් වැසියන්ගේ හදවත් තුළ පවතින උන්වහන්සේ කෙරෙහි වූ භක්තිය සහ නිවහල් දේශයක් පිළිබඳ බලාපොරොත්තුව පිටුවහල් කිරීමට කිසිදු බලවේගයකට නොහැකි විය. ඉන්දියාවේ ධර්මශාලා ප්‍රදේශය සිය තාවකාලික වාසස්ථානය කර ගත් උන්වහන්සේ, දශක හයකට වැඩි කාලයක් පුරා ටිබෙට් බෞද්ධ උරුමය ලෝකය පුරා ව්‍යාප්ත කිරීමට වෙහෙසුණහ.

අවිහිංසාවේ සහ විශ්වීය කරුණාවේ දර්ශනය

ශුද්ධෝත්තම දලයි ලාමා වහන්සේ ලෝකයේ අසමසම ගෞරවයට පාත්‍ර වූයේ උන්වහන්සේ තම අරගලය සඳහා තෝරා ගත් අවිහිංසාවේ සහ මහා කරුණාවේ මඟ නිසාය. බෞද්ධ දර්ශනයේ ගැඹුරු සත්‍යයන් නූතන විද්‍යාව, මනෝවිද්‍යාව සහ ස්නායු විද්‍යාව (Neuroscience) සමඟ සම්බන්ධ කරමින්, ඕනෑම ආගමකට හෝ සංස්කෘතියකට අයත් මනුෂ්‍යයෙකුට තේරුම් ගත හැකි සරල “ලෞකික සදාචාරයක්” (Secular Ethics) ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට උන්වහන්සේ සමත් වූහ.

“ලෝකය වෙනස් කිරීමට නම්, පළමුව අප තුළ කරුණාව වර්ධනය කළ යුතුය. සැබෑ ආගම යනු ආයතනයක් හෝ නාමයක් නොව, මිනිසා මිනිසාට දක්වන කරුණාව, දයාව සහ වගකීමයි.”

-ශුද්ධෝත්තම 14 වන දලයි ලාමා වහන්සේ

ක්‍රෝධය සහ ආත්මාර්ථකාමීත්වය මිනිස් ජීවිතය විනාශ කරන බවත්, සැබෑ සතුට උපදින්නේ දයාව සහ අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවය තුළින් බවත් උන්වහන්සේ නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරති. මේ හේතුවෙන්ම උන්වහන්සේගේ දර්ශනය ලෝක සාමය උදෙසා වූ විශ්වීය දර්ශනයක් බවට පත්ව ඇත.

ලෝකයට තවදුරටත් අවශ්‍ය ජීවමාන ආලෝකය

වයසින් 91 වන වියට එළඹ සිටියද, සාමකාමී සංවාදය සහ මානව ගෞරවය වෙනුවෙන් උන්වහන්සේ දරන කැපවීම අදටත් අංශුමාත්‍රයකින්වත් අඩු වී නොමැත. තමන් වහන්සේට තවදුරටත් දීර්ඝ කාලයක් ජීවත් වී ලෝකයට සේවය කිරීමේ අපේක්ෂාව පවතින බව උන්වහන්සේ ප්‍රකාශ කර තිබෙන්නේ පුද්ගලික ආශාවකින් නොව, දුක් විඳින සත්වයා කෙරෙහි ඇති අසීමිත දයාව හේතුවෙනි.

මේ පින්බර ජන්ම දින මංගල්‍යයේ දී, භාග්‍යවත් තථාගත සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ වදාළ උතුම් ශ්‍රී සද්ධර්මයේ ආනුභාවයෙන් ද, අසීමිත විශ්ව ශක්තියේ ආශිර්වාදයෙන් ද, ශුද්ධෝත්තම 14 වන දලයි ලාමා වහන්සේට කිසිදු රෝග පීඩාවකින් තොරව, ලෝක සාමය උදෙසා තවදුරටත් මඟපෙන්වීමට අවශ්‍ය නිදුක් නීරෝගී සුවය සහ දීර්ඝායු සම්පත් ලැබේවායි බෞද්ධ සහෝදරත්වයේ පදනම (Foundation for Buddhist Brotherhood) වෙනුවෙන් අපි ශ්‍රද්ධා සිතින් ප්‍රාර්ථනා කරමු!

උන්වහන්සේගේ කාරුණික හදවතින් නැගෙන මෙත් සිත් දියදහර, වෛරයෙන් දැවෙන මිනිස් සිත් සනසාලන සදාතනික සිසිලසක්ම වේවා!

අභිවාදනසීලිස්ස – නිච්චං වද්ධාපචායිනෝ චත්තාරෝ ධම්මා වඩ්ඪන්ති – ආයු වණ්ණෝ සුඛං බලං

ශුද්ධෝත්තම 14 වැනි දලයි ලාමා වහන්සේගේ මහා කරුණාවේ ආලෝකය සදාතනිකව ලොව පුරා බබළේවා! 🙏🙏🙏

-බෞද්ධ සහෝදරත්ව පදනම-

…සහෝදරත්වයෙන් එක්වෙමු!